Nieuwe regels voor hemelwater: wat betekent dit voor jouw tuin?
Je hebt net je droomhuis gekocht of bent eindelijk klaar om die grote verbouwing aan te pakken. De plannen liggen klaar, je architect zit vol enthousiasme. En dan kom je erachter dat je moet voldoen aan allerlei regels over hemelwater. Wadi’s, infiltratiekratten, grondwatermetingen… Het voelt alsof je ineens een cursus waterbeheer moet volgen. Begrijpelijk dat dit voor hoofdpijn zorgt.
Goed nieuws: sinds kort zijn de regels een stuk soepeler geworden. Vlaams minister Jo Brouns luisterde naar de kritiek van architecten, bouwers en eigenaars en versoepelde een aantal maatregelen. Wat betekent dit nu concreet voor jou?
Even terug naar de basis: waarom die regels eigenlijk?
Sinds oktober 2023 geldt de hemelwaterverordening voor nieuwbouw, sloop- en heropbouwprojecten en grondige renovaties. Het doel? Regenwater opvangen en laten infiltreren in plaats van het rechtstreeks naar het riool te laten stromen.
Klinkt logisch – en dat is het ook. Bij hevige buien raakt het riool overbelast, straten lopen blank en kelders stromen vol. Door regenwater in je eigen tuin op te vangen en te laten wegsijpelen, help je dat probleem voorkomen. Bovendien vul je zo het grondwater aan, belangrijk in tijden van droogte.
Maar de praktijk bleek weerbarstiger. Vooral voor kleinere percelen waren de eisen soms onhaalbaar. Gelukkig is daar nu verandering in gekomen.
Kleine tuin? Eindelijk werkbare oplossingen
Heb je een compact tuintje? Dan waren de eisen tot voor kort best lastig. Een wadi (een verdiept stuk tuin waar water kan infiltreren) vraagt nu eenmaal ruimte. En als je tuin maar 80 vierkante meter groot is, wil je niet de helft opofferen aan een wateropvang bassin.
Dit verandert er nu:
Tuin kleiner dan 100 m²
Je mag nu kiezen voor een ondergrondse infiltratievoorziening zoals infiltratiekratten of een regenwaterput met geperforeerd deksel. Geen grote wadi meer die je hele terras opslokt. Een simpele motivatie bij je vergunningaanvraag volstaat.
Alternatief: leg minstens de helft van je dak aan als groendak. Dan hoef je helemaal geen infiltratievoorziening te voorzien. Wel moet je hiervoor een uitzondering aanvragen.
Tuin kleiner dan 50 m²
Heb je echt een piepklein tuintje? Dan hoef je zelfs geen ondergrondse infiltratie meer te voorzien. Ook hier moet je wel een uitzondering aanvragen, maar het scheelt enorm in kosten en werkzaamheden.
Smalle of ondiepe tuin
Is je tuin smal (tot 6 meter breed) of ondiep en zou een wadi te veel plaats innemen? Ook dan mag je nu kiezen voor ondergrondse oplossingen. Vermeld dit gewoon in je vergunningaanvraag.
Ondergrondse infiltratie: niet meer het uitzondering
Tot voor kort was bovengrondse infiltratie (dus een wadi) de norm. Ondergrondse oplossingen waren alleen toegestaan in bijzondere gevallen. Dat zorgde voor veel frustratie, want niet elke tuin leent zich voor een zichtbare wateropvang.
Nu wordt het makkelijker: ondergrondse infiltratie via kratten of geperforeerde putten wordt soepeler toegestaan, vooral als een wadi onmogelijk is door bestaande structuren, het terras of de grootte van het perceel.
Handig om te weten: een wadi onder een wegneembaar terras telt nog steeds als bovengrondse infiltratie. Slim om te combineren met een houten vlonderterras bijvoorbeeld.
Nieuwe oprit of tuinpad? Minder strenge eisen
Wil je je oprit vernieuwen of een mooi pad door de tuin aanleggen? Ook daar zijn de regels nu soepeler.
Wat verandert er?
Als je kiest voor waterdoorlatend materiaal (denk aan waterdoorlatende tegels, klinkers met brede voegen of grindverharding), telt je oprit of pad niet mee als verharding. Mits de helling niet meer dan 5% is. Voorheen was dat nog 2%.
Bovendien hoef je aan de onderkant van de helling geen goot of aansluiting op een infiltratievoorziening meer te voorzien. Dat betekent minder graafwerk, minder materiaalkosten en een eenvoudigere aanleg.
Geen administratieve nachtmerrie meer
Veel architecten en bouwers klaagden de laatste tijd over gemeenten die overdreven veel vroegen in de vergunningsfase. Detailtekeningen, infiltratieproeven, grondwatermetingen, technische uitvoeringsplannen: allemaal zaken die eigenlijk thuishoren in de uitvoeringsfase, niet bij de aanvraag.
Goed nieuws: die onnodige administratieve rompslomp wordt nu aangepakt. Je hoeft niet langer alles tot in detail uit te werken voor je überhaupt mag beginnen bouwen.
Grondwatermetingen: niet meer standaard nodig
Een ander pijnpunt verdwijnt: de verplichte grondwatermetingen. Bij bovengrondse infiltratie ga je maximaal 50 cm diep. Daarbij wordt ervan uitgegaan dat de grondwaterstand dieper ligt.
Wil je dieper infiltreren? Dan moest je aantonen dat de grondwaterstand inderdaad lager ligt. Dat vereiste metingen tijdens de wintermaanden (november-april) – niet altijd haalbaar en vaak duur.
Vanaf nu mag je gebruikmaken van online info via Data Ondergrond Vlaanderen (DOV). Alleen bij grote projecten (groter dan 1.000 m²) blijven fysieke metingen verplicht.
Waterdoorlatende verharding: geen discussie meer
Tot slot werkt de Vlaamse regering een lijst uit van waterdoorlatende verhardingen die officieel voldoen aan de infiltratie-eisen. Zo kan een gemeente niet meer twijfelen of discussiëren over of jouw gekozen bestrating wel voldoende waterdoorlatend is.
Dat geeft je als bouwheer meer zekerheid en voorkomt verrassingen achteraf.
In het kort: wat verandert er?
✓ Kleine tuinen krijgen meer uitzonderingen, soms zelfs geen infiltratie plicht
✓ Ondergrondse infiltratie wordt gemakkelijker toegestaan
✓ Opritten tot 5% helling tellen niet mee als afwaterende oppervlakte
✓ Minder administratieve rompslomp bij de vergunningsaanvraag
✓ Geen onnodige grondwatermetingen meer bij standaard projecten
✓ Duidelijke lijst van goedgekeurde waterdoorlatende verhardingen
Wat betekent dit voor jouw project?
Deze versoepelingen maken het een stuk makkelijker om te voldoen aan de regels omtrent hemelwater zonder dat je hele tuin erdoor overhoop gehaald wordt of je budget ontploft.
Zeker als je een kleinere tuin hebt, kun je nu kiezen voor oplossingen die praktischer en betaalbaarder zijn. Denk aan ondergrondse infiltratiekratten onder je terras, of waterdoorlatende terrastegels die het water mooi laten wegsijpelen.
LEUS denkt met je mee
Bij LEUS begrijpen we dat de combinatie van duurzaamheid, functionaliteit én een mooie tuin soms lastig lijkt. Daarom helpen we je graag met oplossingen die aan alle eisen voldoen en passen bij jouw wensen.
Benieuwd naar de mogelijkheden? Kom langs in onze showroom en ontdek hoe je een mooie, duurzame tuin creëert zonder dat je je zorgen hoeft te maken over ingewikkelde regelgeving.
Heb je vragen over hemelwater, waterdoorlatende tegels of wil je advies over jouw bouwproject? Neem contact met ons op. We helpen je graag verder.
